Gayrimenkul Hukuku ve Kentsel Dönüşüm süreçlerinde sıkça karşılaşılan terimlerin açık ve anlaşılır açıklamaları.
ARAAD, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından geliştirilen Afet Riski Altındaki Alanların Dönüşümü Bilgi Sistemi'dir. Kentsel dönüşüm projelerinin planlanması, riskli alan/yapı tespiti, yıkım işlemleri ve kira yardımı başvuruları gibi süreçlerin dijital ortamda şeffaf ve hızlı yönetilmesini sağlar.
Çevresi tamamen yollar, sokaklar, kanallar, parklar gibi kamuya açık doğal veya yapay sınırlarla çevrilerek bloklanmış, içerisinde birden fazla tapu parselini barındırabilen kentsel imar alanıdır.
Ana yapının veya yapıların bulunduğu arsa üzerinde, bağımsız bölümlere tahsis edilen ortak mülkiyet payıdır.
Ana gayrimenkulün (apartman vb.) ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olup, Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olabilen daire, dükkan, ofis gibi kısımlarından her biridir.
Düzenleme Ortaklık Payı; imar uygulaması gören arazi ve arsaların yüzölçümlerinden, kamu yararına ayrılacak alanlar (yol, meydan, park gibi) için yasal oranda kesilen kamu bedelidir. Hukuk dilinde kısaca DOP olarak bilinir.
İmar uygulaması gören arazi ve arsaların yüzölçümlerinden, kamu yararına ayrılacak alanlar (yol, meydan, park gibi) için yasal oranda kesilen kamu bedelidir. Hukuk dilinde kısaca DOP olarak bilinir.
Bir arsada inşa edilebilecek toplam en fazla inşaat alanının, o arsanın büyüklüğüne olan matematiksel oranını (KAKS) ifade eder; kat ve daire sayısını etkileyen en önemli imar ölçütüdür.
Bir arsa üzerinde yapılacak olan yapının (binanın), imar planı kararlarıyla belirlenen ve izin verilen azami bina yüksekliğini belirten temel mimari ve imar hukuku terimidir.
Özellikle büyük konut ve kentsel dönüşüm projelerinde mülk sahibinin arsasını tahsis ettiği, yüklenicinin (müteahhit) projeyi geliştirip sattığı ve edilen toplam gelirin taraflar arasında önceden anlaşılan oranlarda dağıtılması esasına dayanan sözleşmedir.
Tapu kütüğünde tek bir parsel olarak kayıtlı bulunan bir gayrimenkulün, imar düzenlemelerine uygun olarak hukuken bölünerek (parçalanarak) iki veya daha fazla yeni parsele dönüştürülmesi ve tapuya bu şekilde tescil edilmesi işlemidir.
İhtiva eden, içeren, kapsayan, içinde bulunduran veya bünyesinde barındıran anlamına gelir.
Bir bölgenin arazi kullanımı, yapılaşma koşulları, ulaşım ve altyapı sistemlerini gösteren, kentsel gelişimi yönlendiren resmi, yasal haritalı belgedir.
KAKS, yani Kat Alanı Katsayısı, bir arsa üzerinde toplamda kaç metrekare inşaat yapılabileceğini gösteren orandır.
Toplumun sağlığı veya altyapı ihtiyaçları gibi açık bir kamu yararı gözetilen durumlarda, idarenin özel mülkiyete ait olan bir gayrimenkule kanunlara uygun şekilde, sahibinin rızası aranmaksızın ve bedeli ödenmek şartıyla el koyması ve kamunun mülkiyetine geçirmesidir.
Arsa sahibinin arsasının belirli bir payını müteahhide devretmesi, müteahhidin de bunun karşılığında arsaya inşa edeceği binadan belirli bağımsız bölümleri arsa sahibine teslim etmesini konu alan hukuki sözleşmedir; kentsel dönüşüm süreçlerinin vazgeçilmezidir.
Afet riski taşıyan, ekonomik ömrünü tamamlamış çöküntü veya riskli yapıların bulunduğu alanların; bilimsel yöntemlerle güçlendirilmesi, yıkılıp yeniden yapılması ve sağlıklı, depreme dayanıklı modern yaşam merkezlerine dönüştürülmesi için uygulanan geniş kapsamlı planlama ve hukuki iyileştirme sürecidir.
Belediyelerin yetki ve sorumluluğuna verilmiş alanlar.
İmar planlarıyla çevresi belirlenmiş olan bir ada içinde kalan, tapu kütüğüne tescili sağlanmış ve üzerinde bağımsız bir mülkiyet ve tasarruf hakkı bulunan hukuki olarak sınırlandırılmış en küçük arazi parçasıdır.
6306 sayılı Kanun uyarınca gerçekleştirilecek uygulamalarda yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere, TOKİ’nin veya idarenin (belediyeler ya da il özel idareleri) talebine bağlı olarak veya re’sen, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenen alanlardır.
Rezerv yapı alanı; 6306 sayılı Kanun uyarınca gerçekleştirilecek uygulamalarda yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere, TOKİ’nin veya idarenin (belediyeler ya da il özel idareleri) talebine bağlı olarak veya re’sen, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenen alanlardır.
Yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere, kentsel dönüşüm projelerinde kullanılmak için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca önceden belirlenmiş ve hukuki statüye kavuşturulmuş boş veya yapılaşmış alanlardır.
“Zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma sebebiyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan, Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan alan”
Yapı bazında değil, belirli bir bölgenin tamamı için risk taşıdığı değerlendirilerek dönüşüm kapsamına alınan alanı ifade eder.
“riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapı”
İçinde yaşanılan veya kullanılan, olası bir afet veya tehlike anında yıkılma veya ağır hasar görme ihtimali yüksek olan yapıyı ifade eder.
İfraz işleminin tam tersi olarak; tapu sicilinde birbirine bitişik konumda ayrı ayrı kayıtlı olan birden fazla arsa veya tarlanın, birleştirilerek tek bir tapu ve parsel numarası altında resmi olarak kaydedilmesi işlemidir.
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı